مورد ) جويا شدم ، حضرت فرمودند : ده يك يا نصف آن است بر هر كسى كه با ميل و رغبت مسلمان شده باشد ، زمين او در دستش باقى مىماند ( و زكات مىدهد ) ، ده يك ( اگر با آب آسمان آبيارى شود ) و نصف آن ( اگر با دلو آبيارى شود ) و آنچه كه با شمشير گرفته شده است در اختيار امام است . . . در اين دو حديث گرچه از حكم زمين خراجيه سؤال شده است و ليكن امام عليه السلام تفصيل داده كه اگر اهل زمين خود مسلمان شده‌اند ، زمين ملك خصوصى آنها مىشود و بر آنها چيزى جز زكات واجب نيست و اگر با شمشير و جنگ فتح شده است ، زمين خراجيه است . و در ضمن ، حكم زمين‌هاى موات را كه با جملهء : « و ما لم يعمر منها » بيان فرموده‌اند . « باسناده عن الحسن بن محمد بن سماعة عن عبد الله بن جبلة عن اسحاق بن عمار عن عبد صالح عليه السلام قال : قلت له : رجل من اهل نجران يكون له ارض ثم يسلم ايش عليه ؟ ما صالحهم عليه النبى صلى الله عليه و آله و سلم ؟ او ما على المسلمين ؟ قال : عليه ما على المسلمين انهم لو اسلموا لم يصالحهم النبى صلى الله عليه و آله و سلم : « 1 » از اسحاق فرزند عمار روايت شده كه مىگويد : از امام موسى عليه السلام سؤال كردم : مردى از اهل نجران زمينى دارد سپس مسلمان مىشود چه چيز به عهدهء او هست ؟ آيا آنچه رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم با آنان مصالحه كرده بود و مىگرفت مىبايستى بپردازد ؟ يا آنچه كه مسلمان‌ها مىپردازند ؟ . فرمودند : به عهدهء او هست آنچه به عهدهء مسلمانان هست ، به درستى اگر مسلمان شده بودند ، رسول الله با آنان مصالحه نمىكردند . يعنى پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم حكم مسلمانان را بر آنها جارى مىكردند . « اذا اسلم قوم فى دار الحرب و لهم مال و أرضون فهى لهم » . « 2 » اگر قومى در دار الحرب اسلام آوردند در حالى كه مال و زمين‌هايى دارند ( آن مال و زمين‌ها ) از آن آنان مىباشد . ج - رواياتى در اين مورد : كه هركس مسلمان مىشد ، حضرت رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم تمام اموال او را منقول يا غير منقول ملك او دانسته و محترم مىشمرد نيز وارد است و ما آن را در بخش اول نقل كرديم و براى نمونه چند حديث در اينجا ذكر مىكنيم :

--> ( 1 ) - وسائل ج 17 ، ص 330 - از تهذيب ج 7 ، ص 155 . ( 2 ) - بخارى در كتاب جهاد ج 4 ، ص 86 اين جمله را عنوان باب قرار داده است و فتح البارى ج 6 ، ص 121 .